Ekyuma ekipima ensengekera y’omutala (CMM) kye kimu ku bikozesebwa mu ngeri ey’obutuufu eya waggulu-ekikozesebwa okupima ebipimo. Omusingi gwayo omukulu gwesigamye ku nkola ya coordinate ya axis ssatu-. Enkola ya probe efuna ensengekera za X, Y, ne Z ez’ensonga ku kintu ekikolebwa, era pulogulaamu ez’enjawulo zeekenneenya data eno okusobola okuwa ebipimo ebituufu eby’obunene, enkula, n’ekifo. Kye kimu ku byuma ebikulu eby’okulondoola omutindo mu makolero amatuufu, ag’omu bwengula, n’ag’emmotoka.
Okulonda CMM entuufu kiyinza okuba enkola enzibu. Wano, nja kugabana amagezi ge nfunye okuva mu bumanyirivu obw’omugaso. Essira lirina okuteekebwa ku bikulu ebikwata ku nsonga n’emitego egya bulijjo egy’okwewala mu kiseera ky’okusalawo-okusalawo, byonna nga biva mu kwetegereza obutereevu n’obumanyirivu.
Omutendera 1: Nnyonnyola ebyetaago
Nga tonnatunuulira bikwata ku nsonga yonna, lowooza n’obwegendereza ebibuuzo bino ebisatu. Zikulu nnyo okusinga ebintu byonna ebitumbula.
1. Mu butuufu kiki kye wapima?
Weekenneenye ekintu ky’okola. Ggiya ntono oba body panel ennene? Ekoleddwa mu aluminiyamu oba ekyuma ekizito? Kiba kifaananyi kya prism ennyangu oba kungulu okubumbiddwa okuzibu? Kino kye kisalawo ekika ky’ekyuma ekyetaagisa.
Ebyuma ebipima ebikwatagana n’omutala (CMM) birungi okupima ebitundu ebitonotono ebituufu mu mbeera ya laboratory efugibwa. Ekyuma ekipima okulaba okutambula kwa gantry ennene kikwata ebintu ebinene ebikola, gamba ng’ebibumbe. Singa ebyuma birina okutwalibwa mu layini y’okufulumya, omukono ogupima ogutambuzibwa guyinza okuba nga gwe gwokka oguyinza okukolebwa. Okulonda ekika ekikyamu kifuula ebintu ebirala byonna eby’okulowoozaako obutaba na makulu.
2. Ddala weetaaga omutindo gwa waggulu gutya ogw’obutuufu?
Wano waliwo ensonga enkulu: abantu bangi banywerera ku muwendo omutono ogwa "ensobi y'okuzuula" mu bikwata ku nsonga. Mu mbeera z’emisomo egy’ensi entuufu-, enkyukakyuka mu bbugumu ye mulabe omukulu ow’obutuufu. Ekyuma ekirina obutuufu obw'erinnya obwa 2μm kyangu okuba n'ensobi entuufu esukka 10μm mu mbeera ezirina enkyukakyuka z'ebbugumu eza buli lunaku ezisukka diguli 5 .
N’olwekyo, ebyetaago birina okusalibwawo okusinziira ku byetaago byo eby’okugumiikiriza ekitundu era embeera yo ey’emirimu erina okwekenneenya mu butuufu. Enkola ey’omugaso kwe kukubisaamu omuwendo gw’ekyuma ogwa MPE(E) ogw’erinnya ne 2 oba 3 okubalirira obusobozi bwakyo obwennyini mu mbeera z’edduuka ezenjawulo.
3. Abaddukanya emirimu be baani? Biki ebyetaagisa mu biseera eby’omu maaso?
Abaddukanya emirimu bo bakugu mu by’okupima ebipimo oba bakugu mu kukola ebintu? Kino kye kisalawo okwesigama kwo ku nkozesa ya pulogulaamu. Ate era, lowooza ku nkulaakulana mu mwaka gumu oba ebiri ogujja. Layini y’ebintu byo enakyuka? Kinaaba kyetaagisa okuva ku kwekenneenya ebipimo ebisookerwako okutuuka ku kusika ebisenge ebizibu (complex freeform surfaces)? Okugaba embalirira y’obusobozi bw’omu maaso nkola ya magezi.
Eddaala 2: Weekenneenye ebiraga ebikulu ebina
Bw’omala okulambika obulungi ebyetaago byo, osobola okwekenneenya obulungi ekyuma ng’ossa essira ku bintu bina ebikulu bino wammanga.
Ekiraga 1: Obuwanvu bw’okupima
Okusukka amabanga g’okutambula agasookerwako X, Y, ne Z ekisiki, olina okulowooza ku kifo kyennyini eky’okukoleramu ekiriwo. Ekifo kino kiteekwa okuba nga kisobola okusuza ekintu kyo ekisinga obunene ky’okola, ebiginyweza, n’okukkiriza margin emala okutambula probe.
Okuteesa: Tandika n’ekitundu kyo ekisinga obunene mu kiseera kino. Ku buwanvu bwayo, obugazi, n’obugulumivu ssaako waakiri mm 200-300. Mu kiseera kye kimu, teekateeka ekifo ekyuma we kiri: kakasa nti waakiri ekifo kya sentimita 80 eky’okuyita ku njuyi zonna okuyingira, okufuluma, okukola, n’okuddaabiriza.
Ekiraga 2: Okuvvuunula Ebikwata ku nsonga eno
Metric esinga obukulu ye Maximum Permissible Indication Error (MPE oba MPEE). Kino kitegeeza ekkomo ly’ensobi erikakasibwa ekyuma lye kisobola okugumiikiriza nga kipima ensonga yonna mu bunene bwakyo obulagiddwa. Ewa amawulire amajjuvu okusinga ensobi y'okuzuula ensonga emu-.
Ebikulu eby’okutwala: Mu mbeera y’omusomo eya bulijjo, ekyuma ekirina okuliyirira kw’ebbugumu okunywevu okuzimbibwa-mu kyesigika nnyo okusinga ekitaliiko.
Ekiraga 3: Enkola ya Probe
Probe ekwatagana n’ekitundu kyo. Obusobozi bwayo bwe busalawo by’osobola okupima, awamu n’embiro n’omutindo gw’okupima.
● Trigger-type probes: Nga zikola nga stylus, zikwatagana ne point ne ziwandiika coordinates zaayo. Yeesigika, nnywevu, era esaanira okupima ensonga ezitali zimu, zibeera za mangu era ze zisinga okulondebwa mu ngeri ey’omutindo ku mirimu egisinga egy’okukebera ebipimo.
● Scanning probes: Okusika oba okusika obutasalako okubuna surface okufuna data dense point cloud data. Kikulu nnyo mu kwekenneenya ebikwata ku nkula, enkula, n’okungulu mu bujjuvu. Zino za bbeeyi nnyo era zeetaaga obuyambi bwa pulogulaamu obunywevu.
Ku CMM yo esooka, okuteeka ssente mu nkola ya trigger probe ey’omutindo ogwa waggulu-ng’erina omutwe ogukyukakyuka mu ngeri ey’otoma ebiseera ebisinga kiwa omuwendo ogusinga obulungi, kubanga erongoosa nnyo okukyukakyuka n’obulungi. Okuggyako ng’enkola yo erina ebyetaago ebitongole, kirungi okukuguka mu ngeri eyesigika emirimu emikulu egy’okukebera nga tonnalowooza ku kuteeka ssente mu busobozi bwa sikaani.
Ekiraga 4: Sofutiweya
● Hardware etegeeza obusobozi; software y’esalawo engeri gy’otegeera obulungi obusobozi obwo. Ye interface enkulu mw’oyita okukwatagana n’ekyuma.
● Emirimu egy'omulembe tegirina makulu awatali kitundu kikiikirira okulaga ku-omukutu.
● Mitendera emeka gy’otwala okukola pulogulaamu y’okupima? Enkola y’emirimu etegeerekeka era etegeerekeka bulungi? Lipoota zisobola okukolebwa mu ngeri ey’otoma mu nkola gy’oyagala? Okukakasa nti okutendekebwa kukwata ku mirimu emikulu n‟okukozesa eby‟omulembe ebikwatagana nabyo.
● Jjukira okulowooza ku ssente ezisaasaanyizibwa mu bbanga eggwanvu-eza layisinsi za pulogulaamu, okulongoosa, n'obuyambi obw'ekikugu.
Omutendera 3: Emitego esatu egya bulijjo gy’olina okwewala
● Okwanguyiza ennyo Obutuufu: Weegendereze abagaba ebintu abassa essira ku nsobi z’okuzuula ensonga emu-zokka wansi w’embeera ennungi, ate nga balemererwa okulambika obulungi ebiragiro bya MPE(E) ebijjuvu n’obukodyo bw’okuliyirira obutonde. Obutuufu obw’amazima businziira ku nkola yonna. Abagaba ebintu ab’ettutumu bajja kwogera ku mbeera gy’okolera mu bujjuvu.
● Freebie Trap: Okutendekebwa okw’obwereere kuyinza okuba nga kuliko ekkomo mu birimu, era software ezikuŋŋaanyiziddwa ziyinza okuba nga zirina layisinsi ntono yokka. Endagaano erina okulaga obulungi era mu ngeri ey’enjawulo ebbanga, ebirimu, n’obuwanvu bw’okutendekebwa, era n’okuwandiika obulungi modulo za pulogulaamu zonna ezigenda okuweebwa n’ebiragiro byazo eby’okuweebwa layisinsi.
● Okunyooma Ebyetaago by’Okussaako: Eno nsobi ya bulijjo era egula ssente nnyingi. CMMs zeetaaga omusingi omunywevu, empewo enyigirizibwa ennyonjo era enkalu, amasannyalaze amayonjo, n’embeera y’ebbugumu ennywevu. Goberera nnyo ebiragiro by’omugabi w’okuteekateeka ekifo nga tonnaba kutuusa kyuma. Okulwawo okuteeka n’obuzibu bw’omulimu obuva ku mbeera embi ey’ekifo bingi era kitwala ssente nnyingi okutereeza.
Okulonda ekyuma kyo ekisooka ekipima okukwatagana (CMM) kwe kusalawo kw’abaddukanya okwetaagisa okutebenkeza ebyetaago ebiriwo kati, embalirira, eby’okugonjoola, n’ebyetaago ebiyinza okubaawo mu biseera eby’omu maaso. Tusuubira nti endowooza eno ejja kukuyamba okuzuula obulagirizi bwo.
Abakola ebintu abaagala ekyuma ekipima Bridge coordinate
Okulonda omugabi w’ebyuma alina tekinologiya akuze, eddaala erya waggulu ery’obwengula, obusobozi bw’okuddukanya digito, n’empeereza enzijuvu oluvannyuma lw’okutunda kikulu nnyo mu kwongera okuvuganya okukulu n’okutuukiriza okusoomoozebwa kw’akatale mu biseera eby’omu maaso. Bw’oba oyagala ebyuma byaffe oba nga weetaaga eky’okugonjoola ensonga esingako obulungi, tukusaba otuukirire tujja kukuwa empeereza esinga okwewaayo.
